Leer kinderen hoe ze moeten denken, niet wat ze moeten denken.

Margaret Mead  

kinderenHoe moet je denken? Best een lastige vraag. En al helemaal, hoe leer je anderen hoe ze moeten denken? Het is vrij duidelijk dat het alleen maar werken aan het vergroten van parate kennis, niet meer centraal staat in ons onderwijs. Feiten, formules en cijfers kun je opzoeken, die hoef je niet paraat te hebben. Het gaat om de vaardigheid wat je er mee kunt doen. De nadruk ligt meer op de vraag, hoe verkrijg ik inzicht? Is dat het zelfde als hoe moet ik denken?

Nee, dat is denk ik niet hetzelfde. De vraag hoe moet ik denken, roept bij mij ook een ethisch vraagstuk op. Het gaat ook om de vaardigheid om onderscheid te maken tussen goed en kwaad. Om het maar meteen zwaar aan te zetten. Het gaat om het bijbrengen van een ‘moreel kompas’. En hoe ziet dat kompas er vandaag de dag uit?

Als ouder of als leraar draag je het meeste bij aan de vorming van kinderen. Vanuit welk kader doe je dat vandaag? Wat mag je hierin verwachten van een school? En wat mag je verwachten van ouders? Vind ik best lastige maar ook heel relevante vragen. Zeker als je bedenkt dat de vanzelfsprekende bronnen van onze normen en waarden, voortdurend ter discussie staan. Als je het mij vraagt is onze samenleving op zoek naar nieuw houvast op dit thema. We hebben veel vragen maar lang niet alle antwoorden.

Mijn generatie en die van mijn ouders hebben massaal gebroken met het instituut kerk en geloven ook niet meer in één politiek verhaal. En die nieuwe vrijheid leven we onze kinderen ook voor. Ik vind het alleen zorgelijk dat er niets voor die verbindende verhalen in de plaats komt. Het lijkt wel alsof we ons kompas verloren hebben en nu onder de indruk zijn van de leegte die daarachter vandaan komt.

Het is mooi om te zien, dat juist die situatie op veel plekken leidt tot allerlei hoopgevende nieuwe initiatieven. Helemaal los van kerk of politiek vinden mensen tijd en ruimte om hun leven betekenis te geven. Of het nu gaat om het samenwerken in de eigen wijk, het opstarten van allerlei maatschappelijke duurzame initiatieven, het bewustzijn van ons eigen handelen neemt toe.

Er is dus helemaal geen reden tot alleen somberheid. Wat wel een vraagstuk blijft is hoe leren we onze kinderen nu hoe ze moeten denken?

Ik ben benieuwd hoe u daarover denkt…